Ясси оёқлик (платфус) — бу оёқ кафтидаги физиологик ёйларнинг текисланиши натижасида зарбани юмшатиш ва тана оғирлигини тўғри тақсимлаш функциясининг бузилиши билан кечадиган ортопедик касалликдир. Соғлом оёқда икки асосий ёй — бўйлама ва кўндаланг ёй мавжуд бўлиб, улар юриш жараёнида амортизация ролини бажаради. Ясси оёқликда эса бу ёйлар пасаяди ёки бутунлай йўқолади, натижада оёқларга, тиззаларга ва умуртқага ортиқча юк тушади.
Ясси оёқлик туғма ёки орттирилган бўлиши мумкин. Туғма ҳолатлар ҳомила ривожланишининг эрта босқичида оёқ суяклари ва боғлам тизими тўлиқ шаклланмаганида пайдо бўлади. Орттирилган ясси оёқлик эса мушак-пай аппаратининг заифлашуви, суяк деформациялари, ортиқча вазн, нотўғри поябзал кийиш, жароҳатлар ёки узоқ вақт тик турган ҳолатда ишлаш оқибатида ривожланади. Айниқса, аёллар орасида баланд пошнали оёқ кийимларни узоқ муддат кийиш ушбу муаммони кучайтирувчи омил ҳисобланади.
Касалликнинг ривожланиш механизми мушаклар ва пайларнинг, хусусан, тибиалис постериор мушагининг тонуси пасайишидан бошланади. Оёқ суяклари аста-секин ўз анатомик ҳолатини йўқотади, ёй тузилмаси текисланади, бу эса юриш механикасининг бузилишига олиб келади. Дастлабки босқичларда ясси оёқлик сезилмаслиги мумкин, аммо вақт ўтиши билан оёқларда оғриқ, чарчаш, болдир ва тиззаларда оғирлик ҳисси, оёқ кийимларнинг нотекис эскириши каби белгилар пайдо бўлади. Бемор юришда ноқулайлик сезади, кечқурун оёқларда шиш кузатилади.
Даволанмаган ясси оёқлик аста-секин бўғим ва умуртқа тизимига таъсир кўрсатади. Натижада бел оғриқлари, сколиоз, артроз, варикоз кенгайиши ва бошқа сурункали ортопедик муаммолар пайдо бўлади. Шу сабабли касалликни эрта босқичда аниқлаш ва даволаш жуда муҳимдир.
Ташхис қўйиш учун шифокор плантография, подометрия ва рентгенография усулларидан фойдаланади. Плантография ёрдамида оёқ тагининг босма изи олинади, бу эса ёйнинг шаклини аниқлаш имконини беради. Подометрия эса оёқ узунлиги ва ёй баландлигини ўлчайди, рентген эса суяк бурчакларининг ўзгаришини кўрсатади.
Даволаш касаллик даражасига қараб амалга оширилади. Дастлабки босқичларда консерватив усуллар етарли бўлади: оёқ мушакларини мустаҳкамловчи махсус гимнастик машқлар, массаж, физиотерапия (электрофорез, парафин ва сув ости массажи), сузиш, ҳамда ортопедик тагликли поябзаллар кийиш. Булар мушак-пай аппаратини тиклаш ва оёқ ёйининг табиий ҳолатини сақлашга ёрдам беради. Оғир шаклларда эса жарроҳлик амалиёти – суякларни тўғрилаш, пай-пластика ёки артроерез каби операциялар қўлланилади.
Ясси оёқликнинг олдини олиш (профилактика) ҳар бир инсон учун муҳим. Болалик давридан бошлаб оёқ мушакларини мустаҳкамлаш, ялангоёқ юриш, сузиш, оёқларни массаж қилиш фойдалидир. Ортиқча вазндан сақланиш, қулай, таглиги юмшоқ ва пошнаси паст поябзал кийиш, узоқ вақт тик туриш ёки оғир юк кўтаришдан эҳтиёт бўлиш ҳам касаллик ривожланишининг олдини олади.
Ясси оёқлик – бу оддий эстетик нуқсон эмас, балки бутун таянч-ҳаракат тизимининг мувозанатини бузадиган, мураккаб физиологик жараёнларга таъсир қилувчи касалликдир. Вақтида аниқланмаган ва даволанмаган ясси оёқлик инсоннинг юриш қобилиятини пасайтиради, ҳаёт сифатини ёмонлаштиради ва бошқа ортопедик муаммоларга сабаб бўлади. Шунинг учун ҳар бир инсон оёқ соғлиғига жиддий эътибор бериши, шифокор тавсияларига риоя қилиши зарур. Соғлом оёқлар — фаол ҳаракат, фаол ҳаракат эса соғлом ҳаёт гаровидир.